SkoebidoePas geborenOuder

Parentale burn-out


Kinderen brengen vreugde en geluk, maar ook momenten van stress en druk. Als ouder krijg je in die moeilijke momenten soms het gevoel dat je een perfecte mama of papa moet zijn. Dat ideaal valt moeilijk te bereiken. Als je te veel tijd en energie investeert in het najagen van dat ideaal, bestaat het risico op uitputting.

Een bomvol takenpakket als ouder, hoge verwachtingen en de constante vergelijking met andere ouders kunnen leiden tot stress. Je kan niet even vakantie van je gezin nemen, je moet er altijd voor hen zijn. 

Als je daarnaast ook geen voldoening meer haalt uit het ouderschap en je weinig kan genieten van de leuke kanten van het ouderschap, leidt dit tot een opgebrand gevoel. 

Uit onderzoek blijkt dat dertig procent van de Vlaamse ouders af en toe gevoelens van parentale burn-out ervaart. Vijf procent van hen ervaart deze gevoelens wekelijks; vier procent zelfs dagelijks.

Symptomen

Parentale burn-out ontstaat niet plots, maar is een proces. 

Voor je in een parentale burn-out zit, zijn er een aantal signalen waar je je bewust van kan zijn: 

  • een toenemende zelfopoffering;
  • frustraties uitgelokt door kleine dingen;
  • energieverlies. 

Uitgeput zijn in je rol als ouder is een eerste fase van parentale burn-out. Dit kan zowel emotioneel (het niet meer zien zitten), cognitief (niet meer helder nadenken) als fysiek (vermoeidheid) zijn.

Het verlies aan plezier om ouder te zijn en dingen samen met je kinderen te doen is de volgende fase. Je schenkt minder aandacht aan je kinderen en hebt minder interesse in hun leven. Er ontstaat een emotionele en fysieke afstand tussen jullie: vervreemding. 

Daarna volgt het verlies aan efficiëntie en ontplooiing. Je herkent jezelf niet meer als ouder en hebt de indruk dat je geen goede ouder meer bent.

Wat kan ik zelf doen?

  • Leg de lat niet te hoog. Perfectie bestaat niet, ook niet in het ouderschap. 
  • Over opvoeden bestaan heel wat tips en aanbevelingen. Ga enkel aan de slag met de tips waar je je goed bij voelt. 
  • Vergelijk jezelf niet te veel met andere ouders. Praten met andere ouders kan helpen om opvoedingsverhalen te delen. Posts op sociale media zijn vaak mooier voorgesteld dan de werkelijkheid. Probeer hieraan te denken als je kind weer onhandelbaar is en je collega post hoe fier ze op haar dochter is. Relativeer de verhalen en volg je eigen weg.
  • Bedenk over welke zaken je als ouder dankbaar bent. Welke momenten van geluk hebben je kinderen je al gebracht? Dat gaat niet alleen over 'grote dingen', maar ook over eenvoudige dagelijkse momenten zoals samen iets doen, helpen met huiswerk, luisteren na ruzie op school of lievelingseten klaarmaken. En niet te vergeten: een liefdevolle sfeer. 
  • Ook op moeilijke dagen zijn er dingen die jij als ouder goed aanpakte. Neem bijvoorbeeld een bokaal en stop er dagelijks een blaadje in met: 'Vandaag ben ik erin geslaagd om …mijn kind te kalmeren in een crisissituatie… omdat ik …mijn geduld kon bewaren…'. 
  • Bewaar evenwicht tussen je rol als ouder, partner, vriend(in) en collega. Vermijd om zodanig veel te investeren in je identiteit als ouder dat je onvoldoende energie of tijd ervaart voor de andere rollen. 
  • Vraag tijdig hulp en steun van anderen bij het ouderschap. Denk hierbij aan je partner, je ouders, vrienden, buren, onthaalmoeder of een babysit. Het is niet altijd makkelijk om dit te vragen en te aanvaarden. Het zorgt wel voor een lager risico op uitputting. 
  • Ga op zoek naar activiteiten of mensen waarbij je jezelf kan zijn, die je vertrouwen geven en waar je een goede band mee hebt. Dit verhoogt je gevoelens van autonomie, competentie en verbondenheid. Het voedt je energie en zorgt dat je je opvoedingstaak met meer geduld en plezier opneemt. 
  • Wees aandachtig voor dagen dat je het gevoel hebt onder druk te staan of je er alleen voor staat. Die dagen ga je minder goed om met stress en heb je mogelijk minder geduld met je kinderen. Schakel een hulplijn (partner, ouder) in en communiceer zo open mogelijk.

Wanneer naar de dokter?

Ervaar je gevoelens van parentale burn-out? Ga dan zeker langs bij je huisarts of een psycholoog. Ze zijn een vertrouwenspersoon en opgeleid om jou zo goed mogelijk te helpen.