Skoebidoe(Graag) zwangerGezondheid en veiligheid

Hoe veilig zijn echografieën?


Om te weten of alles in orde is met je baby bestaan er allerhande instrumenten, waarvan een echografie de bekendste is. Maar hoe veilig zijn echografieën eigenlijk?

Wat?

Bij een echografie verplaatsen ultrasone (= niet hoorbaar voor de mens) geluidsgolven zich door het lichaam. Als deze geluidsgolven weerkaatsen op een orgaan ontstaat een beeld. Sommige structuren (bv. een bot) zorgen voor een hoge weerkaatsing, wat op de scanbeelden intense lichtvlekken geeft.

Medische echografieën

Tijdens een normale zwangerschap worden twee à drie systematische of screeningsecho’s aangeraden. 

In de eerste twee trimesters van de zwangerschap is een echo noodzakelijk. De echo in het derde trimester is niet echt nodig, maar geeft wel bijkomende informatie. Deze drie echografieën worden terugbetaald

  • Met de echo in het eerste trimester wordt:
    • de zwangerschap vastgesteld;
    • de juiste zwangerschapsleeftijd bepaald;
    • nagegaan of het om een meerlingenzwangerschap gaat;
    Door deze echo kan ook een buitenbaarmoederlijke zwangerschap worden uitgesloten. 
  • Met de echo in het tweede trimester wordt: 
    • de ontwikkeling van de baby bekeken;
    • de plaats van de moederkoek bepaald;
    • nagegaan of er misvormingen zijn. 
  • In het laatste trimester is de echo belangrijk om:
    • de groei en ligging van de baby te bepalen;
    • na te gaan hoeveel vruchtwater er is en waar de moederkoek ligt. 

Naast deze screeningsecho’s, bestaan er ook diagnostische en gerichte echografieën. Ze worden uitgevoerd als de arts dit nodig acht (bv. bij een vermoeden van afwijkingen of problemen bij de foetus) of om specifieke zaken na te kijken (bv. of er voldoende vruchtwater aanwezig is).

Beperkt medisch gebruik van echografieën is niet schadelijk voor de foetus. Deze echo’s dienen enkel voor de screening, diagnose en monitoring. Bovendien gebeuren ze door arts-echografisten en opgeleide echografie-technici. 

Pret-echo's

Er zijn verschillende benamingen voor niet-medische echografieën: pret-echo’s, souvenir-echo’s of commerciële echo’s. Deze echo’s produceren beelden van de foetus, die worden omgezet in drie dimensies, kleur en soms in bewegende beelden (4D-echo’s). 

Aan deze echo’s zijn nadelen verbonden. 

  • Omdat pret-echo’s een optimale beeldkwaliteit nastreven, worden bepaalde delen van de foetus (bv. gezicht, genitaliën) continu aan ultrasonen blootgesteld. Deze echo’s duren ook langer, want men wil de mooie plaatjes goed kunnen zien. Het is niet uitgesloten dat deze bijkomende en hogere blootstelling aan ultrasonen schadelijk is voor de foetus. De Hoge Gezondheidsraad beveelt alvast aan om de blootstelling zo laag mogelijk te houden en te beperken tot de strikt medisch noodzakelijke onderzoeken. 
  • De 'fotograaf-echografist' is vaak geen medicus en kan daarom geen afwijkingen vaststellen. De pret-echo kan dus nooit een medische screeningsecho vervangen. 
  • Echografisch materiaal kan vrij worden aangekocht. Hierdoor is er geen garantie dat toestellen voor pret-echo's aan dezelfde kwaliteitsnormen voldoen als bij een arts.

Echografieën zonder medische doeleinden worden ten stelligste afgeraden. Ze hebben geen medische meerwaarde. Bovendien zijn er onvoldoende wetenschappelijke gegevens over de veiligheid van een herhaalde blootstelling om deze niet-medische echografieën te verantwoorden.

Ga ook naar